آخرین اخبار

توصيه كارشناسان درباره كاركرد روغن‌ موتور خودرو

شايد به دفعات شنيده و يا خوانده باشيد كه روغن موتور را در پنج هزار، 10هزار كيلومتر يا بيشتر بايد تعويض کرد. دليل ذكر اين اعداد براي كاركرد روغن چيست و چرا براي روغن های مختلف متفاوت است؟ مطلبي كه ارايه خواهد شد، اطلاعات مناسبي را در خصوص موارد تاثير گذار در تعويض روغن در اختيار خوانندگان محترم سایت قرار خواهد داد.

چرا روغن بايد عوض شود؟

روغن از زمان شروع به كار موتور در معرض اكسيده شدن و تجزيه حرارتي قرار گرفته و روغن پايه آن آلوده شده و از كيفيت آن كاسته میشود و همچنين مواد افزودني استاندارد آن نظير مواد افزودني پاك كننده نيز، مصرف می‌شوند. در اين حالت خاصيت روان كاري، پاك كنندگی و جذب ذرات معلق و ناخالصی‌ها، كاهش می‌يابد.

آيا سياه شدن روغن نشان دهنده زمان تعويض است؟

اين تصور كه سياه شدن روغن نشانه خراب شدن و پايين بودن كيفيت آن است، صحيح نیست. اگر در دستگاه يا موتور خودرو روغن پس از مدتي تغيير رنگ ندهند و اصطلاحا سياه نشود، بايد در اسرع وقت آن را تعويض کرد، زيرا سياه شدن شدن روغن به علت خاصيت پاك كنندگي دوده ناشي از احتراق و جذب ذرات معلق و ناخالصي روغن موتور است. در غير اين صورت، ذرات ناخالصي و دوده روي قطعات متحرك موتور رسوب كرده و باعث جلوگيري از انتقال حرارت، ساييدگي زودرس قطعات، روغن سوزي، كاهش بازدهي و توان موتور می شود.

 

عوامل موثر بر مدت كاركرد و زمان تعويض

بديهي است كه نمي توان يك نسخه واحد را براي تمام روغن ها، تمام خودروها و تمام شرايط رانندگي پيچيد، بلكه مقدار كاركردي كه روغن موتور مي تواند داشته باشد و عملكرد مناسبي نيز از خود نشان دهد، به موارد متعددي بستگي دارد، از جمله:

شرايط كاري موتور مانند رانندگي با سرعت بالا

رانندگي با بار بيش از حد استاندارد در جاده هایی با شيب زياد

در جا كاركردن زياد موتور (مثلا در راه بندان هاي سنگين)

رانندگي با سرعت بالا در هواي سرد پيش از گرم شدن روغن موتور

خاموش و روشن کردن موتور به دفعات زياد در هواي سرد و رانندگي در جاده های خاكي و گرد و غبار به مدت طولاني

كيفيت احتراق موتور (تنظيم به موقع پيشرانه و رفع ايرادات برقي و سوخت رساني)

كيفيت روغن موتور و نيز سوخت مصرفي كيفيت فيلترهای هوا و روغن و تعويض به موقع آن ها

 

سوخت چه تاثيري در تعويض روغن دارد؟

سربي كه براي بهسوزي به بنزين اضافه میشد، پس از ورود به روغن موتور باعث اكسيده شدن سريع تر روغن و افت كيفيت روغن میشد كه خوش بختانه در حال حاضر حذف شده است. بنزين با اكتان پايين به دليل ايجاد احتراق ناقص، سبب اضافه شدن دوده به روغن می شود كه اين موضوع نيز باعث كاهش خاصيت روان‌كاري روغن خواهد شد. استفاده از بنزين های سوپر متناسب با تكنولوژي موتور، اين مشكل را تا حدودي بر طرف می‌كند.

 

آيا نوع روغن بر زمان تعويض موثر است؟

با پيشرفت تكنولوژي ساخت موتورها، شرايط كاركرد موتور از لحاظ افزايش دور، نسبت تراكم بالا، دماي احتراق بيشتر و فشار زيادتر به ياتاقان های ثابت و متحرك، سخت تر شده و اين موضوع، سازندگان روغن موتور را بر اين داشته است تا روغن هایی متناسب با تكنولوژي موتورها با زمان تعويض بيشتر توليد کنند. امروزه با توجه به استانداردهای زيست محيطي، تبخير و كاهش سطح روغن موتور (كم كردن روغن) محدود شده و پديده سرريز كردن روغن به منظور تامين كسري آن نيز كاهش يافته است. از آن جا كه در بازار، انواع روغن ها با درجات و كيفيت های مختلف موجود است، بهتر است با رجوع به دستورالعمل كارخانه سازنده خودرو، نسبت به استفاده از روغن توصيه شده و تعويض به موقع آن با توجه به نكات بيان شده اقدام شود.

انتخاب روغن مناسب

براي انتخاب يك روغن موتور خوب، عوامل و پارامترهاي مختلفي بايد مدنظر قرار گيرد. يك روغن موتور مرغوب، داراي گرانروي (ويسكوزيته) مناسب و ضريب اصطكاك بسيار پايين بوده و توانايي روان كاري بخش های مختلف و قطعات متحرك موتور را داراست. ضمنا روغن موتور علاوه بر سازگاري با تركيبات پليمري موجود، بايد داراي اثرات بازدارندگي خوبي در برابر زنگ زدگي، خوردگي، اكسيداسيون و سايش باشد.

 

وظايف كلي روغن موتور

كاهش اصطكاك قطعات متحرك موتور

كاهش سايش قطعات موتور خنك کردن قطعات داخلي موتور

تميز نگه داشتن قطعات داخل موتور از دوده و تركيبات حاصل از تجزيه روغن و رسوبات بين قطعات

آب بندی كامل بين سيلندر و پيستون

محافظت قطعات موتور در مقابل خوردگي

كاركرد بهينه قطعات متحرك موتور در دماهاي مختلف

 

پايه گرانروي

ويسكوزيته يا گرانروي، مقاومت سيال در مقابل جاري شدن است. از لحاظ گرانروي، روغن به دو بخش تقسيم میشود.

الف: روغنهای تك‌درجهای يا Mono-Grade

ب: روغن های چنددرجه اي، چهارفصل يا Multi-Grade

امروزه استفاده از روغن های تك‌درجه ای مانند 30 يا 40 در موتورها توصيه نمی شود و روغن های چند درجه اي (چهارفصل) ،‌كاربرد بيشتري دارند. اين روغن ها مطابق طبقه بندی انجمن مهندسي خودروی آمريكا (SAE)، به اين صورت نمونه تعريف می شوند؛ 10W40. عدد قبل از حرف W نشان دهنده گرانروي روغن موتور در دماي پايين بوده و هرچه اين عدد كمتر باشد، قابليت استفاده در دماي پايين تر را داراست. عدد بعد از W، نشان دهنده گرانروي در دماي بالا بوده و هرچه اين عدد بزرگتر باشد، روغن در دماي بالاتر چسبنده تر و سفت تر خواهد بود. مهمترين و پرارزش ترين خاصيت روغن، حضور آن از لحظه استارت تا خاموش شدن موتور به صورت بي وقفه است، به نحوي كه با تمامي قطعات متحرك و ثابت در تماس باشد، به همين خاطر ويسكوزيته روغن بايد به گونه ای انتخاب شود كه بهترين حالت روان كاري را در كمترين زمان، ممكن سازد، ضمن اين كه خودرو در حالت سرد به راحتي استارت خورده و بدين ترتيب عمر باتري و استارت طولاني تر شود.

مشخصات روغن

انستيتو نفتي آمريكا (API) براي طبقه بندی روغن ها بر حسب كيفيت و فن آوري ساخت آنها كدبندی خاصي ابداع کرده است. حرف اول، معرف نوع موتور محل مصرف (حرف C براي خودروهاي ديزلي و حرف S براي خودروهاي بنزيني) و حرف دوم، نشان دهنده سطح كيفيت روغن خواهد بود، به اين مفهوم كه حرف A پايين ترين سطح كارايي را نشان میدهد و با بالا رفتن حروف سطح كارايي نيز افزايش خواهد يافت. مانند SG SJ , SL , SM , ,… سطوح كارايي بالاتر، نشان از ميزان افزودني های بيشتر در روغن بوده و در شرايط آزمايشگاهي و عملكردي، كاركرد سخت تري را تحمل می‌كنند. افزودني های مختلف، مقاومت روغن را براي شرايط سخت حرارتي و فشار زياد موتور بهينه می‌كنند. روغن های توصيه شده توسط شركت های سازنده خودرو داراي خواص لازم بوده و نبايد افزودني های متفرقه موجود در بازار را به آن اضافه کرد، زيرا موجب اختلال در عملكرد و خواصي میشود كه از ابتدا در روغن وجود دارد.

نكات مهم

سياه نشدن روغن حين كاركرد، نشانه مرغوبيت آن نيست بلكه به اين معناست كه روغن قابليت جذب ذرات اسيدي و ناخالصي را نداشته است. از تركيب چند روغن با يكديگر و مصرف هم زمان آنها در موتور خودداري کنید.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *